Lavt blodsukker (hypoglykæmi) - tyrkisk

Vejledning om håndtering af lavt blodsukker - oversat til tyrkisk.

Düşük kan şekerinin belirtilerini ve bu bir durumda neler yapmanız gerektiğini bilmelisiniz.

İnsülin kullanan her şeker hastası, düşük kan şekeri durumu ile karşılaşabilir. Kan şekeri değerinin 3,9 mmol/l daha aşağı düştüğü durumları ”düşük kan şekeri” olarak adlandırıyoruz.

Düşük kan şekeri nasıl hissedilir ve nasıl tedavi edilir?

Kan şekeri düşüklüğü, olayın nasıl yaşandığına bağlı olarak farklı şekillerde tanımlanabilir. Düşük kan şekeri, hızlı etkili karbonhidratlar tüketerek tedavi edilmelidir. Bununla birlikte tedavi, düşük kan şekerinizden ne kadar etkilendiğinize bağlıdır.

Meyve şekeri (dekstroz), meyve suyu ve yanında biraz kepekli ekmek, düşük kan şekeri durumunda tercih edilecek yiyeceklerdir.

Düşük kan şekeri durumu üç şekilde belirti gösterir:

  1. İnsülin hissi: Bu durumda kan şekerinizin düştüğünü hissedersiniz, ve kendinize yardım edebilecek durumdasınızdır.
    Yapmanız gerekenler: Hemen 15-20 gram çabuk sindirilebilen karbonhidratlardan yemelisiniz, mesela bir bardak meyve suyu, 3-5 tane meyve şekeri (dekstroz) veya 1 tane Hypo-fit almalısınız. Çabuk sindirilebilen karbonhidratlardan aldıktan 10-15 dakika sonra kan şekerinizi ölçmelisiniz. Eğer kan şekeri değeriniz 4 mmol/l’ye kadar yükselmişse, 15-20 gram yavaş sindirilebilen karbonhidratlar, mesela bir dilim esmer ekmek yemelisiniz. Kan şekeriniz yükselmediyse, 15-20 gram daha hızlı karbonhidrat tüketip, 10-15 dakika sonra kan şekerinizi tekrar ölçmelisiniz.
  2. İnsülin atağı: Uyanıksınız, ancak kendi başınıza hareket edemiyorsunuz. Yardıma ihtiyacınız var.
    Başkalarının yapması gerekenler: Size 15-20 gram hızlı karbonhidratın yanı sıra, kan şekeriniz yükselmeye başladığında onu dengelemek için size bir parça çavdar ekmeği veya yarım kepekli ekmek verilmeli. 10-15 dakika sonra tekrar kan şekerinizi ölçülmeli. 
  3. İnsülin şoku: Bilinçsizsiniz ve nöbet geçirebilirsiniz.
    Yakınınızdakilerin yapacakları şeyler: Eğer ”GlucaGen® HypoKit” setiniz varsa ve yakınınızdaki kişi bu seti kullanma konusunda bilgilendirilmiş ise, hemen kas bölgenize glucagon iğnesi yapmalıdır. Yapılan iğnenin etkisini göstermesi ve tekrar bilincinizin açılması yaklaşık 10 dakika sürer. Ayıldıktan sonra kan şekeri değeriniz stabil olana kadar, her 10-15 dakikada bir, kan şekerinizin ölçülmesi gerekir. Eğer ”GlucaGen® HypoKit” setiniz yoksa, birilerinin derhal 1-1-2 alarm merkezini arayıp, şeker hastası olduğunuzu, kan şekerinizin düşük olduğunu ve bilincinizin kapalı olduğunu söylemelidir.

Eğer insülin şoku geçirdiyseniz, sonrasında 39 68 08 00 no’lu telefon numarasından, ”SDCC” hemşire danışma hattını arayıp, irtibata geçmelisiniz.

Şeker hastası olduğunuzu anlatın

Başkalarına şeker hastası olduğunuzu ve kan şekerinizin düştüğü durumlarda, size en iyi nasıl yardımcı olabileceklerini konusunda bilgilendirmek iyi bir fikir olabilir.

Düşük kan şekerinin sebepleri

Düşük kan şekeri durumunun ortaya çıkmasını önleyebilmek için, bunun sebeplerini bilmeniz önemlidir.

Kan şekeriniz şu durumlarda düşebilir:

  • Eğer bahçe işleri, temizlik, spor veya seks gibi fiziksel yorucu bir aktivite yaptıysanız.
  • Alkol aldıysanız. Ayrıca, alkol belirtilerin bulanıklaşmasına yol açacağı için, kan şekerinizin düştüğünü fark edemeyebilirsiniz. Bu nedenle alkol aldığınız durumlarda, yatmadan önce kan şekerinize özellikle dikkat etmenizi ve bir şeyler yemenizi tavsiye ediyoruz.  
  • Mide bulantısı, kusma ve ishal şeklinde şikayetlere sebep olan bir mide enfeksiyonu geçiriyorsanız.
  • Yanlışlıkla yavaş etki eden insülin yerine, çabuk etki eden insülin kullandıysanız – veya bunun tam tersini yaptıysanız.
  • Normalde kullandığınızdan daha yüksek dozda insülin aldıysanız.
  • Karbonhidrat içermeyen bir yemekle beraber insülin aldıysanız.
  • Planlanandan daha az karbonhidrat içeren yiyecekler yediyseniz veya içtiyseniz.
  • Yağlı bir öğünden önce fazla insülin aldıysanız.

Düşük kan şekeri, insülininizi nasıl veya ne zaman aldığınızla ilgili bir durumda olabilir. Tedaviniz ile ilgilenen hekim ile bu konuyu görüşün. Daha ayrıntılı bilgiyi www.sdcc.dk sitesindeki ”İnsülin veya GLP-1 nasıl alınır” isimli broşürde bulabilirsiniz.

Tedaviniz ile ilgilenen hekime kan şekerinizin düştüğü durumları her defasında anlatmayı sakın unutmayın.

Düşük kan şekeri durumunun en sıklıkla görülen belirtileri:

  • Ellerde titreme, iç titremesi ve huzursuzluk hissi
  • Ruh halinizin etkilenmesi
  • Açlık hissi
  • Görme bozukluğu ve baş dönmesi
  • Ter basması
  • Yorgunluk hissi, baş ağrısı ve bir şeye konsantre olamama
  • Kalp çarpıntısı
  • Huzursuz gece uykusu.

Düşük kan şekeri durumunun belirtileri zaman içinde değişiklik gösterebileceğini unutmayın.

Ellerde titreme, ter basması, bulanık görme, düşük kan şekerinin belirtileridir.

Kan şekerinizin düştüğü durumdan sonra

Daha sonra kan şekeriniz (hipoglisemi) fazla yükselirse, kural olarak fazladan insülin almamalısınız. Fiziksel aktivite veya alkol tüketiminden sonra kan şekeriniz düşerse, fazladan insülin alma konusunda da dikkatli olmalısınız 

Kan şekerinin düştüğünü hissedememe durumu

Uzun yıllardır diyabet hastası olan kişiler, düşük kan şekeri semptomlarını hissetme yeteneğini kaybedebilir (buna “farkında olmama” denir). Bu yüzden bu kişilerin insülin atağı veya insülin şoku yaşama riskleri daha fazladır. Bundan dolayı aile, iş arkadaşları, kişiyle ilgilenen sağlık personeli gibi hasta yakınlarından yardım almaları gerekebilir. 

Kan şekeri ile ilgili daha fazla bilgi için www.videncenterfordiabetes.dk ’ya bakabilirsiniz.

İrtibat

Sorularınız veya merak ettiğiniz konular olursa, hafta içi her gün saat 8.00-16.00 arası 39 68 08 00'no'lu telefondan Sygeplejerådgivningen ile iletişime geçebilirsiniz.

Redaktør